Wiadomości

Amerykańska spółka „Unify Square”, tworząca oprogramowanie dla komunikacji biznesowej, zamierza otworzyć w Wilnie swe centrum rozwoju produktów. Instytucja pożytku publicznego „Invest in Lithuania” poinformowała, że spółka planuje w Wilnie zatrudnić ponad 20 programistów o wysokich kwalifikacjach, którzy będą odpowiedzialni za tworzenie nowych produktów. Z rozwiązań „Unify Square” obecnie korzystają takie koncerny, jak: „Unilever”, „Nestle”, „Microsoft”, „Shell”, ”Deloitte” i in. Główna siedziba spółki mieści się w Bellevue w USA, a inne oddziały działają w Niemczech, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Australii, Indiach, chociaż centra rozwoju produktów działają tylko w USA i Szwajcarii. Działające w Wilnie centrum nowe oprogramowanie będzie rozwijała wspólnie z oddziałem w USA, dlatego wileńskie centrum stanie się jedną z najważniejszych lokalizacji na mapie biznesowej spółki. (Verslo žinios, 20.10.2017)

Przedstawiciele rządu, 5 organizacji pracodawców oraz dwóch organizacji związków zawodowych podpisali negocjowane od roku Porozumienie Narodowe w sprawie koniecznych reform. W porozumieniu przewidziano zmniejszenie opodatkowania siły roboczej, szczególnie w branżach tworzących wysoką wartość dodaną. Także zapisano zobowiązanie do zwiększania wynagrodzeń. W dokumencie zapisano, że dążąc do poprawy poziomu życia oraz zwiększania konkurencyjności rynku pracy, akcentowane są następujące, ważne dla długoterminowego rozwoju, cele: zwiększenie efektywności sektora publicznego oraz poprawa jakości usług publicznych; umacnianie dialogu społecznego oraz zwiększanie kompetencji partnerów społecznych; zapewnienie jakości i efektywności kształcenia oraz zapewnienie nauczania przez całe życie; zapewnienie zgodności i stabilności systemu podatkowego; zwiększanie konkurencyjności kraju. Władze zobowiązują się nie zwiększać łącznego obciążenia podatkowego dla biznesu i kierować się zasadą, że jedne podatki mogą być zwiększane przy jednoczesnym obniżaniu innych. Wszystkie zmiany podatkowe mają być wcześniej omówione z partnerami społecznymi. Strony porozumienia także uzgodniły, iż zostanie powołany specjalny komitet sterujący, który będzie się zbierał raz na kwartał i „obiektywnie oceniał, co się udaje zrobić, a czego nie”. W porozumieniu nie zapisano żadnych konkretnych liczb czy procentów. (Verslo žinios, 17.10.2017)

W porównaniu z kwietniową prognozą, w przypadku roku bieżącego Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) zwiększa prognozę wzrostu PKB Litwy o 0,7 pkt. procentowego – do 3,5 %. W 2018 r. MFW przewiduje wzrost PKB również o 3,5 %, czyli o 0,4 pkt. procentowego więcej niż w kwietniu br. Dla Łotwy MFW przewiduje wzrost PKB o odpowiednio 3,8 % i 3,9 %, dla Estonii – o 4,0 % i 3,7 %. (Verslo žinios, 12.10.2017)

Projekt budżetu zakłada, że w 2018 r. wzrosną zarówno przychody, jak i wydatki budżetu. Głównym źródłem wzrostu przychodów są wzrost gospodarczy, ograniczanie szarej strefy oraz poprawa ściągalności podatków. Szacuje się, że przychody wzrosną o 6,9 % (584,747 mln EUR) – do 9,072 mld EUR. Po stronie wydatków jest przewidywany wzrost o 5,5 % (494,887 mln EUR) – do 9,541 mld EUR. Deficyt budżetu powinien wynieść 468,6 mln EUR i będzie o 16,1 % (89,86 mln EUR) mniejszy niż w br. Łącznie bilans finansów publicznych (budżet centralny, budżety samorządów oraz funduszu ubezpieczeń „Sodra” i ubezpieczenia zdrowotnego) będzie dodatni, nadwyżka wyniesie 240,7 mln EUR, czyli 0,6 % planowanego w przyszłym roku PKB. Planowane przychody podatkowe budżetu mają wzrosnąć o 4,9 % (288,653 mln EUR) – do 6,175 mld EUR. Przychody z tytułu podatku VAT są szacowane na 3,54 mld EUR (wzrost o 7,8 %). W przyszłym roku nadal będą obowiązywały ulgowe stawki VAT w wysokości 5 % (leki) oraz 9 % (centralnie dostarczane ogrzewanie, usługi hotelowe oraz transport pasażerów, książki). Przychody z podatku akcyzowego są szacowane na poziomie 1,452 mln EUR (wzrost o 8,4 % lub 112,718 mln EUR). Od marca 2018 r. planowane jest zwiększenie akcyzy na olej napędowy (z 330,17 EUR do 347 EUR za 1000 litrów, w przypadku oleju napędowego używanego w rolnictwie – wzrost 2,7 razy – do 56 EUR za 1000 litrów). Przełoży się to na wzrost ceny oleju napędowego na stacjach o 0,02 EUR/litr. Także planuje się zwiększenie akcyzy na wyroby tytoniowe o około 5 %. Przychody z tytułu podatku PIT mają wynieść 1,492 mld EUR. Po stronie wydatków planuje się 618 mln EUR przeznaczyć na zmniejszanie wykluczenia społecznego, z czego 370 mln EUR ma być przeznaczonych na zwiększenie emerytur. Finansowanie obrony kraju zostanie zwiększone o 160 mln EUR, co pozwoli osiągnąć wskaźnik 2 % PKB przeznaczanych na obronność. O 170 mln EUR planuje się zwiększyć finansowanie opieki zdrowotnej, a o 30 mln EUR – sektora kultury. Samorządy terytorialne z budżetu centralnego otrzymają o 256 mln EUR więcej. W przypadku funduszu ubezpieczeń społecznych „Sodra”, przychody funduszu są szacowane na 4,231 mld EUR (wzrost o 9,2 % lub 354,878 mln EUR), wydatki – 4,012 mld EUR (wzrost o 7,4 % lub 277,702 mln EUR). Nadwyżka budżetu „Sodry” wyniesie 218,265 mln EUR. Szacuje się, że średnia emerytura w 2018 r. wyniesie 331,75 EUR, czyli o 40,68 EUR (14 %) więcej niż w br. Budżet funduszu obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego tradycyjnie będzie zbilansowany i wyniesie 1,748 mld EUR (wzrost o 11 % lub 173,061 mln EUR). Projekt budżetu został oparty na scenariuszu ekonomicznym, który przewiduje, że wzrost PKB w 2018 r. wyniesie 2,9 %, inflacja – 2,7 %, wzrost wynagrodzeń – 6,2 %. Ekonomiści taki scenariusz określają jako realistyczny. Prezydent Dalia Grybauskaitė pozytywnie oceniła projekt budżetu i stwierdziła, że taki projekt mogłaby podpisać. Jednocześnie zaznaczyła, że należy uniknąć „rozszarpania” budżetu podczas obrad w Sejmie. Premier Saulius Skvernelis wyraził nadzieję, że Sejm uchwali „pierwszy nie deficytowy” oraz „najbardziej wrażliwy społecznie” projekt budżetu i nie będzie czynił politycznych przeszkód. Minister Finansów Vilius Šapoka stwierdził, że projekt został zaplanowany odpowiedzialnie i jeżeli na świecie zdarzą się zawirowania, „nie będziemy musieli zaciągać szybkiego kredytu”. (Verslo žinios, 11 – 12.10.2017, Lietuvos rytas, 12.10.2017)

Według danych Departamentu Statystyki, w ciągu pierwszych 8 miesięcy br. wartość eksportu Litwy w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku zwiększyła się o 17,3 %, natomiast wartość importu – o 16,8 %. Na wzrost eksportu wpływ miał wzrost eksportu produktów naftowych (o 25,1 %), maszyn i urządzeń mechanicznych oraz części do nich (o 26,2 %), maszyn i urządzeń elektrycznych oraz części do nich (o 28,7 %). Eksport produkcji pochodzenia litewskiego w ciągu 8 miesięcy zwiększył się o 15,2 %, nie uwzględniając produktów mineralnych – o 10,7 %. Najwięcej w okresie styczeń – sierpień wyeksportowano do Rosji (14,4 % łącznej wartości eksportu), Łotwy (10,3 %), Polski (8,4 %) i Niemiec (7,4 %). W przypadku produkcji pochodzenia litewskiego najwięcej wyeksportowano do Niemiec (9,6 %), Polski (9,2 %), USA (8,3 %), Łotwy (7,6 %) oraz Szwecji (7,6 %). Wśród najważniejszych litewskich rynków eksportowych największy wzrost eksportu odnotowano w przypadku Holandii (35,2 %), Rosji (28,5 %), Ukrainy (27,4 %). Dwucyfrowy wzrost także odnotowano w przypadku Łotwy, USA, Szwecji, Białorusi, Norwegii, Włoch. Jednak w tym czasie odnotowano spadek eksportu do Wielkiej Brytanii (o 2,2 %) oraz do Francji (o 8,1 %). W przypadku importu, w analizowanym okresie największymi partnerami Litwy były Rosja (12,7 % łącznej wartości importu), Niemcy (12,5 %), Polska (10,7 %) oraz Łotwa (7 %). (Verslo žinios, 11.10.2017)

Według wstępnych danych Departamentu Statystyki, w poprzednim roku wydatki biznesu, państwa, szkolnictwa wyższego na badania i rozwój stanowiły 0,74 % PKB. Dla porównania, w 2015 r. ten wskaźnik wynosił 1,04 %. Ostatni raz tak niski poziom wydatków na B+R odnotowano w 2003 r. (0,67 %). Ten wskaźnik jest jednym z podstawowych przy ocenie poziomu innowacyjności państw. Dla porównania, średnia dla UE wynosi około 2 %. Łącznie na prace związane z B+R w poprzednim roku przeznaczono 286,1 mln EUR, czyli o 26,6 % mniej niż w 2015 r. Na spadek wydatków największy wpływ miało zmniejszenie finansowania z zagranicy. Jeszcze na początku 2016 r. eksperci przewidywali spadek wydatków, gdyż jedna perspektywa finansowa UE dobiegła końca, a większość programów finansowanych z nowej perspektywy jeszcze nie ruszy. Łączna kwota z funduszy UE w poprzednim roku zmniejszyła się 8 razy – do 14,4 mln EUR. Pomimo stałych zachęt dla przedsiębiorców o zwiększanie wydatków na B+R, wydatki tego sektora w ciągu roku zwiększyły się z 111,2 mln EUR do 116,6 mln EUR. Wartość środków przeznaczonych przez państwo wyniosła 124,7 mln EUR (spadek o 10 %), natomiast szkolnictwo wyższe na B+R przeznaczyło o 40 % więcej – 8 mln EUR. (Verslo žinios, 10.10.2017)

Ceny towarów i usług na Litwie rosną najszybciej w krajach bałtyckich. Według danych narodowych instytucji statystycznych, we wrześniu br. na Litwie miesięczna stopa inflacji wyniosła 1 %, na Łotwie – 0,3 %, natomiast w Estonii odnotowano deflację w wysokości 0,1 %. W ujęciu rocznym, w porównaniu z wrześniem poprzedniego roku, na Litwie inflacja wynosiła 4,8 %, na Łotwie – 2,9 %, a w Estonii – 3,7 %. Towary w ciągu roku na Litwie zdrożały o 4,4 %, natomiast usługi – o 6 %. Pod względem tempa rocznej inflacji Litwa pozostaje liderem w UE, przewyższając średni wskaźnik unijny nawet 2,7 razy. W opinii ekonomistów, głównym czynnikiem wpływającym na wzrost inflacji jest wzrost wynagrodzeń. W II kwartale br. wzrost średniego wynagrodzenia wyniósł 9 %. Analitycy zauważają, że w krajach bałtyckich taki wzrost wynagrodzeń oraz inflacji przybiera cechy klasycznej spirali inflacyjnej, a to nie jest dobre dla gospodarki. W obliczu niskich odsetek rosnące ceny zmniejszają oszczędności mieszkańców, natomiast rosnące w takim tempie wynagrodzenia zmniejszają konkurencyjność przedsiębiorstw. Z powodu szybkiego wzrostu cen zaczynają się również zmieniać oczekiwania konsumentów, co przekłada się na zwolnienie tempa wzrostu popytu wewnętrznego. Na wzrost wynagrodzeń wpływa powstały z powodu emigracji deficyt pracowników i w najbliższym czasie ta tendencja nie powinna się zmienić. W letnich miesiącach obroty handlu detalicznego, szacowane w cenach porównawczych, zwiększyły się tylko o około 3 %, gdy w I półroczu notowano dwukrotnie większe tempo wzrostu. (Lietuvos rytas, Verslo žinios, 10.10.2017)

Spółka „Coface” ogłosiła najnowszy ranking 50 największych spółek w krajach bałtyckich. Został on stworzony w oparciu o wielkość przychodów w 2016 r. Na czele rankingu TOP 50, jak i przed rokiem, uplasowała się spółka „Orlen Lietuva”, której przychody w 2016 r. wyniosły 3,267 mld EUR, jednak były o 12,4 % niższe niż przed rokiem. Na drugiej pozycji uplasował się koncern „Vilniaus prekyba” z przychodami w wysokości 3,17 mld EUR, a na trzeciej pozycji należąca do tego koncernu spółka „Maxima grupė“ – 2,693 mld EUR. Największym sektorem w krajach bałtyckich w 2016 r. stał się handel detaliczny. Zajmuje się nim 12 z 50 spółek rankingu. Ten sektor był również największym pod względem przychodów – 9,4 mld EUR, wzrost o 2,1 % w ciągu roku. Wzrost popytu wewnętrznego napędza handel detaliczny, przez co sektor ten wyprzedził liderujący dotychczas sektor energetyczny. Natomiast przychody spółek energetycznych zmniejszają się przez kilka ostatnich lat z rzędu. Wpływa na to nie tylko spadek cen surowców energetycznych, ale też spadek zużycia gazu, energii cieplnej dzięki wdrażanym rozwiązaniom oszczędnościowym. Największa estońska spółka „Ericsson Eesti AS” została sklasyfikowana na 5. miejscu zestawienia (1,213 mld EUR przychodów), a największa łotewska spółka „RIMI Latvia SIA” – na 7. miejscu (831 mln EUR). Łącznie w rankingu TOP 50 spółek krajów bałtyckich było 29 spółek z Litwy, 11 – z Estonii oraz 10 z Łotwy. (Verslo žinios, 04.10.2017)

TOP