Wiadomości

Zgodnie z planami rządu, w 2018 r. wysokość podatku akcyzowego na olej napędowy powinna wzrosnąć z 330,17 EUR do 347 EUR za 1000 litrów. Pięć stowarzyszeń biznesowych w tej sprawie zwróciło się do premiera Sauliusa Skvernelisa oraz komitetów Sejmu. Wg prezydenta Konfederacji Przemysłowców Litwy Robertasa Dargisa, podwyżka akcyzy negatywnie odbije się na całym biznesie, nie tylko na przedsiębiorstwach transportowych. Po podwyżce akcyzy olej napędowy w Polsce stanie się tańszy, niż na Litwie. „Obecnie olej napędowy na Litwie jest najtańszy w porównaniu z sąsiednimi krajami. To zachęca do tankowania ciężarówek właśnie tutaj. Obecnie przewoźnicy, tankując baki do pełna, w postaci akcyzy do budżetu wpłacają 468,6 EUR. Jeżeli przewoźnik posiadający 100 ciężarówek zdecyduje się dalej tankować na Litwie, a nie w Polsce, z powodu zwiększenia akcyzy olej napędowy zdrożeje mu o 70 tys. EUR rocznie. Mniej więcej tyle kosztuje nowy ciągnik siodłowy.” – stwierdził prezydent narodowego zrzeszenia przewoźników „Linava” Erlandas Mikėnas. Wg niego podwyżka akcyzy także może spowodować wzrost cen biletów. „Akcyzę zwiększono również w 2008 r. Wówczas sprzedaż oleju napędowego na stacjach przy granicy polsko – litewskiej spadła o 50 %, a nielegalny rynek paliw zwiększył się o 30 %. Po podwyżce akcyzy niewątpliwie zwiększy się skala nielegalnie wwożonych paliw – stanowią około 15 % rynku paliwowego.” – stwierdziła prezydent zrzeszenia spółek sprzedających produkty naftowe Daiva Jokšienė. (Lietuvos rytas, 14.11.2017)

Eksperci Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) w listopadzie dokonali kolejnej oceny stanu litewskiej gospodarki. Chociaż eksperci pozytywnie ocenili wzrost gospodarczy Litwy oraz prowadzoną politykę fiskalną, rząd jest zachęcany do skupienia się nad reformami, które pozwolą zapewnić wyższą wydajność pracy oraz konkurencyjność kraju. Litwie proponuje się przeprowadzenie reform w dziedzinie oświaty, ochrony zdrowia i innowacji. Pozytywnie oceniono nowy Kodeks Pracy. W ocenie ekspertów MFW, reformy strukturalne są konieczne w celu przyśpieszenia konwergencji Litwy z gospodarkami innych krajów strefy euro. Wg MFW, od 2013 r. wynagrodzenia na Litwie rosną szybciej niż wydajność pracy – tendencja, która na razie nie zaszkodziła konkurencyjności kraju, jednak jeżeli będzie trwała dalej, negatywnie wpłynie na eksport oraz przyczyni się do wzrostu inflacji. „Uwzględniając to, dalsze zwiększanie wynagrodzenia minimalnego nie jest celowe: obecnie wynosi ono około 50 % średniego wynagrodzenia i jest stosunkowo wysokie.” – stwierdzono w raporcie MFW. Od 2018 r. planuje się zwiększenie minimalnego wynagrodzenia o 20 EUR – do 400 EUR miesięcznie brutto. MFW przewiduje, że wzrost PKB na Litwie w br. wyniesie 3,5 %. (Verslo žinios, 14.11.2017)

Według danych Departamentu Statystyki, wartość eksportu Litwy w ciągu 9 miesięcy br. wyniosła 19,2 mld EUR i była o 16,7 % wyższa niż przed rokiem. Największym eksportowym rynkiem dla Litwy była Rosja (14,4 %), dalej uplasowały się Łotwa (10,2 %), Polska (8,4 %) i Niemcy (7,4 %). Wartość eksportu produkcji pochodzenia litewskiego wyniosła 11,354 mld EUR i w ciągu roku zwiększyła się o 14,7 %, nie uwzględniając produktów naftowych – 8,992 mld EUR oraz wzrost o 10,6 %. Największymi rynkami eksportowymi dla litewskiej produkcji były Niemcy (9,6 %), Polska (9,2 %), USA (7,8 %), Łotwa (7,6 %) i Szwecja (7,5 %). Tadas Povilauskas, główny analityk SEB banku, stwierdził, że podobne tempo wzrostu uda się utrzymać również w przyszłym roku, gdyż dla głównych rynków eksportowych Litwy – krajów UE i Skandynawii – 2018 r. ma być rokiem szybkiego wzrostu gospodarczego. Wg T. Povilauskasa wzrost eksportu może wyhamować najwyżej z powodu braku mocy produkcyjnych, dlatego wskaźniki będą zależały również od tego, czy przedsiębiorcy na Litwie zainwestują w zwiększenie mocy produkcyjnych oraz wzrost efektywności. Jednak doradca Konfederacji Przemysłowców Litwy Aleksandras Izgorodinas sądzi, że perspektywy eksportu nie są takie optymistyczne jak to by się wydawało na pierwszy rzut oka. Obecnie sytuacja jest dobra, zwiększyło się tempo wzrostu eksportu do krajów UE, ożywia się eksport do krajów WNP. Jednak wg analityka, Skandynawia jest dość ryzykowną dla litewskich eksporterów – rynki nieruchomości Szwecji i Norwegii są na granicy przegrzania, poza tym we wszystkich północnych krajach znacznie wzrósł poziom zadłużenia gospodarstw domowych. „W latach 2013 – 2016 około 40 % przyrostu litewskiego eksportu powstało w Skandynawii, a w br. eksport do tych krajów zwiększył się o 18 %, niesamowitego skoku dokonał przemysł inżynieryjny. Jednak powstająca tu bańka na rynku nieruchomości może pęknąć, dlatego powstają wątpliwości co do trwałości wzrostu litewskiego eksportu do krajów skandynawskich.” – stwierdził A. Izgorodinas. Wg niego, spółki, które eksportują wyłącznie do Skandynawii, powinny oszacować te ryzyko i na nowo rozważyć swoją strategię eksportu, zastanowić się nad nowymi rynkami, gdyby w Skandynawii stało się coś niedobrego. Jednak T. Povilauskas stwierdził, że pewne zagrożenie, iż rynek nieruchomości w Skandynawii się przegrzeje i wywrze negatywny wpływ na gospodarki innych krajów jest mało prawdopodobne. „Tylko całkowicie nieprzewidywalne działania uczestników rynku mogą te teoretyczne zagrożenie przekształcić w realną złą sytuację. Szwedzki sektor budowlany ostatnio otrzymuje wiele zleceń, a w ostatnich miesiącach, po zwiększeniu się podaży nowych mieszkań, ich ceny już nie rosną.” – uzasadniał T. Povilauskas. Innym zagrożeniem dla litewskiego eksportu, na które wskazał A. Izgorodinas – to „Brexit”, z powodu którego może zmniejszyć się wielkość eksportu do Wielkiej Brytanii. W ciągu 9 miesięcy br. eksport do tego kraju zmniejszył się o 1,5 %. (Verslo žinios, Lietuvos žinios, 10.11.2017)

Według prognozy Komisji Europejskiej, w bieżącym roku wzrost PKB na Litwie wyniesie 3,8 %, na Łotwie – 4,2 %, a w Estonii – 4,4 %. Przewiduje się, że w przyszłym roku wzrost PKB Litwy wyniesie 2,9 %, Łotwy – 3,5 %, a Estonii – 3,2 %, natomiast w 2019 r. – odpowiednio 2,6 %, 3,2 % i 2,8 %. Zgodnie z prognozą KE, inne wskaźniki makroekonomiczne Litwy odpowiednio w br. i 2018 r. wyglądają następująco: wzrost konsumpcji prywatnej – 3,9 % i 3,4 %; wzrost inwestycji – 6,4 % i 5,1 %; wzrost eksportu: 10,4 % i 5,3 %; średnia roczna inflacja: 3,8 % i 2,9 %; poziom bezrobocia ma zmniejszyć się do 7,3 % w br. i 6,8 % w 2018 r.; wzrost średniego wynagrodzenia – 8,4 % i 6,7 %. Poza tym KE przewiduje spadek liczby zatrudnionych po 0,3 % w br. i w 2018 r. (Lietuvos rytas, Lietuvos žinios, 10.11.2017)

Według danych Departamentu Statystyki, roczna stopa inflacji w październiku bieżącego roku wyniosła 4,4 %. Największy wpływ na roczny wzrost cen miał wzrost cen piwa (o 31,4 %), mleka i produktów mleczarskich, serów i jaj (o 13 %), usług placówek gastronomicznych (o 10,3 %), olejów, tłuszczów (o 19,9 %). Jednocześnie odnotowano spadek cen energii elektrycznej (o 4,9 %) oraz wyrobów farmaceutycznych (o 2,5 %). Ceny towarów w ciągu roku wzrosły o 4 %, a usług – nawet o 5,7 %. „Rosnące ceny już zmuszają gospodarstwa domowe do zastanowienia się nad swym postępowaniem, rezygnowania z towarów i usług nie pierwszej potrzeby, zamiany ich towarami gorszej jakości, a więc tańszymi lub sprowadzania ich poprzez Internet z innych państw. Popularności nie tracą wyjazdy na zakupy do Polski. Dlatego hamuje tempo wzrostu realnej wielkości handlu detalicznego.” – stwierdziła główny analityk banku „Luminor” Indrė Genytė – Pikčienė. Z kolei Ieva Skačkauskaitė, analityk z Banku Litwy stwierdziła, że w przyszłym roku tempo inflacji powinno wyhamować, jeżeli nie stanie się nic niespodziewanego. (Lietuvos rytas, 10.11.2017)

Największy polski bank PKO BP jest zainteresowany nabyciem działającego w krajach bałtyckich banku „Luminor”. Dla agencji „Reutersa” potwierdziły to dwa niepowiązane ze sobą nieujawnione źródła. Przedstawiciele banków „Nordea” oraz DNB odmówili komentarza. Oba źródła „Reutersa” stwierdziły, że PKO BP chce inwestować w krajach bałtyckich. „Bank PKO BP stwierdził, że nie chce tu swego biznesu zaczynać od zera. PKO BP rozmawiał z przedstawicielami „Luminoru” o możliwości przejęcia, jednak nie doczekał się absolutnie żadnego zainteresowania.” – stwierdziło pierwsze źródło. Źródło nie ujawniło ani dlaczego „Nordea” i DNB nie zainteresowały się ofertą polskiego banku, ani czy dalsze negocjacje są możliwe. Drugie źródło również stwierdziło, że PKO BP wyraził zainteresowanie bankiem „Luminor”, jednak nie ujawniło w jakiej formie. Wg informacji „Reutersa” rządy krajów bałtyckich popierają wejście PKO BP do sektora bankowego, jednak jednocześnie wyrażają wątpliwości, czy to jest realne, gdyż skandynawskie banki nie są nastawione na oddanie zdobytego udziału w rynku. Informacje o tym, że PKO BP interesuje się litewskim rynkiem w litewskiej prasie ukazywały się już wcześniej. Uczestnicy rynku rozważają również, że PKO BP mógłby być zainteresowany zakupem należących do Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju udziałów w banku „Šiaulių bankas“. EBOiR jest największym udziałowcem tego banku, należy do niego 18,24 % akcji. Jednak taki krok nie pozwoliłby PKO BP wejść na rynki Łotwy i Estonii. Bank „Luminor” swą działalność oficjalnie rozpoczął z dniem 1 października br., gdy w jeden bank połączono działające w krajach bałtyckich oddziały banków „Nordea” i DNB. Bank pod względem wielkości jest trzecim dostawcą usług finansowych w krajach bałtyckich. Wartość aktywów wynosi około 15 mld EUR, bank zajmuje 23 % rynku kredytów oraz 16 % rynku depozytów. Jak wskazał „Reuters”, księgowa wartość banku wynosi 1,6 mld EUR i możliwie od takiej kwoty rozpoczęłyby się negocjacje o przejęciu. (Verslo žinios, 10.11.2017)

Największa w krajach bałtyckich spółka handlu detalicznego „Maxima Grupė” jest zainteresowana nabyciem spółki „Emperia Holding”, która zarządza siecią sklepów „Stokrotka”. Do założonej w 1994 r. w Lublinie sieci należy ponad 400 sklepów o powierzchni od 200 do 1000 m2. „Zarządzając siecią handlu detalicznego „Aldik” na polskim rynku działamy od 2012 r. Rozwój w tym kraju poprzez nabycie innej, już działającej sieci handlowej jest logicznym i konsekwentnym krokiem w ramach realizacji strategii działalności spółki „Maxima Grupė” – stwierdził prezes zarządu spółki Petras Jašinskas. Spółka „Emperia Holding” jest notowana na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych, w obrocie giełdowym jest 48,84 % udziałów, reszta należy do funduszy inwestycyjnych. Eksperci oceniają, że wartość transakcji może wynieść ponad 200 mln EUR, co prawie równałoby się z wyceną giełdową „Emperii”, która wynosi nieco ponad 236 mln EUR. Poza siecią „Stokrotka” do „Emperii” należy też spółka „Elpro Development”, która dzierżawi ponad 80 nieruchomości (sklepy, działki i magazyny), oraz spółka „Infinite”, która świadczy usługi IT dla spółek produkcyjnych i handlowych. Przychody „Emperii” w 2016 r. wyniosły 578 mln EUR, o 17,9 % więcej niż w 2015 r. Zysk netto w 2016 r. wyniósł 11,9 mln EUR (wzrost o 4,5 % w ciągu roku), a zysk EBITDA – 26,1 mln EUR (wzrost o 12,2 % w ciągu roku). Grupa zatrudnia ponad 8 tys. pracowników. Do grupy „Vilniaus prekyba” (VP), do której należy „Maxima Grupė“, należy też sieć aptek „Euroapotheca” posiadająca w Polsce ponad 80 aptek. W końcu 2016 r. „Maxima Grupė“ posiadała łącznie 557 sklepów: 241 – na Litwie, 151 – na Łotwie, 74 – w Estonii, 61 – w Bułgarii oraz 30 w Polsce (sieć „Aldik”). Skonsolidowana wartość przychodów spółki „Maxima Grupė” w 2016 r. wyniosła 2,693 mld EUR. (Lietuvos rytas, Verslo žinios, 08.11.2017)

Jeden z największych w Europie Środkowo – Wschodniej funduszy private equity „Enterprise Investors” rezygnuje z planu sprzedaży litewskiego operatora turystycznego „Novaturas”. Spółkę zamierzał kupić polski operator turystyczny „Itaka Holdings”. Fundusz inwestycyjny poinformował, że oczekując na zezwolenie litewskiej Rady ds. Konkurencji postanowiono wypowiedzieć podpisaną przed 4 miesiącami umowę z „Itaka Holdings”. „Uwzględniając dynamiczny rozwój i doskonałe wyniki finansowe „Novaturasu” oraz nie mogąc przewidzieć długotrwałości procesów regulacyjnych podjęliśmy decyzję o wypowiedzeniu umowy z „Itaką” oraz rozważyć inne alternatywne strategie wobec spółki „Novaturas” – stwierdził partner funduszu Sebastian Kroll. W końcu czerwca poinformowano, że fundusz „Enterprise Investors” zamierza sprzedać 70,72 % udziałów litewskiej spółki dla „Itaki”. Swe udziały zamierzali sprzedać także udziałowcy mniejszościowi – 3 osoby fizyczne, łącznie posiadające 9,76 % udziałów spółki. Kwota transakcji nie została ujawniona. Fundusz „Enterprise Investors” akcje „Novaturasu” za 40 mln EUR przed 10 laty nabył od 5 biur turystycznych. „Itaka Holdings” jest największym organizatorem wyjazdów wypoczynkowych w Polsce. Należy do niej 170 biur w Polsce oraz 3 biura poza granicami Polski. W poprzednim roku przychody grupy wyniosły 427,2 mln EUR, a zysk netto – 15,1 mln EUR. Z usług „Itaki” w poprzednim roku skorzystało 637 tys. osób. „Novaturas” w poprzednim roku uzyskał 101,587 mln EUR przychodów (o 2,3 % więcej niż rok wcześniej), a zysk netto zwiększył się dwukrotnie – do 4,462 mln EUR. „Novaturas” łącznie z konkurentem „Tez Turas” zajmują około 2/3 litewskiego rynku organizowania wyjazdów turystycznych. (Lietuvos rytas, 04.11.2017)

TOP