Wiadomości

Wg danych Eurostatu, poziom rocznej inflacji w październiku br. wciąż był najwyższy wśród krajów UE. Jest to już czwarty miesiąc z rzędu, gdy Litwa jest liderem pod względem tego wskaźnika. W październiku br. inflacja na Litwie wyniosła 4,2 %, w Estonii – 4 %, a na Łotwie  - 2,7 %. W całej UE średnia roczna stopa inflacji w październiku wyniosła 1,7 %, a w strefie euro – 1,4 %. (Lietuvos rytas, 17.11.2017)

Dziewięć litewskich spółek z branży IT połączyło się w ramach nowego klastra „e-Lithuania”. Wg spółek, głównym celem klastra jest promowanie za granicą informacji o potencjale litewskiej branży IT oraz stworzonych tu postępowych rozwiązaniach stosowanych w administracji publicznej (tzw. e-administracja). Został stworzony nowy portal e-lithuania.eu, w którym są przedstawione stworzone i praktycznie zastosowane rozwiązania z zakresu e-administracji oraz e-biznesu. Obecnie do klastra należy 9 spółek: „Agmis”, „Algoritmų sistemos“, „Alna Group”, „Asseco”, „Blue Bridge Code”, „Etronika”, „Hnit – Baltic”, NRD CS oraz „Iamus”. Pierwsze prace do wykonania – ukształtowanie struktury, zaprezentowanie swej działalności na Litwie i za granicą, szkolenia dla dyplomatów oraz instytucji korzystających z rozwiązań e-administracji w celu koordynacji wspólnej promocji możliwości i potencjału litewskiego sektora IT poza granicami Litwy. (Verslo žinios, 17.11.2017)

Bank centralny prognozuje, że w następnym roku wzrost PKB Litwy zwolni z 3,6 % w br. do 2,8 %. Darius Imbrasas, starszy ekonomista Wydziału Makroekonomii i Prognozowania Banku Litwy, zauważa, że wzrost gospodarczy zwolni z powodu spadku zagranicznego popytu na litewskie towary i usługi oraz liczby zatrudnionych. „Zwalniający wzrost zagranicznego popytu raczej nie zezwoli litewskiemu sektorowi eksportowemu – przemysłowi przetwórczemu oraz transportowi – na tak szybkie zwiększanie wolumenu produkcji, jak to czynią w bieżącym roku. Dlatego aktywność tych sektorów powinna się zmniejszyć. A spadająca liczna zatrudnionych oraz wolniej rosnące wynagrodzenia wpłyną na spowolnienie wzrostu konsumpcji gospodarstw domowych. Będzie to miało negatywny wpływ nie tylko na handel detaliczny, ale też na inne rodzaje działalności, które są zorientowane na świadczenie usług dla gospodarstw domowych.” – stwierdził D. Imbrasas. Wg niego w średnim i długim okresie, w obliczu spadku wielkości siły roboczej, zaostrzy się problem braku pracowników. Szczególnie to będzie odczuwalne w szybko rosnących i tworzących nowe miejsca pracy regionach – Wilnie, Kownie i Kłajpedzie. Badanie zatrudnienia mieszkańców Litwy potwierdza, że wskaźniki wielkości siły roboczej, liczby zatrudnionych już zaczęły się zmniejszać. W 2017 r. zasób siły roboczej powinien zmniejszyć się o około 0,5 – 1 %. Komisja Europejska prognozuje, że do 2020 r. zakres siły roboczej na Litwie będzie się zmniejszał średnio o 1 – 1,5 % rocznie. Bank Litwy prognozuje, że spadek będzie wynosił średnio 0,5 % rocznie. Problemy rynku pracy może rozwiązać wzrost aktywności zawodowej mieszkańców. Pewne rezerwy są w grupie młodzieży oraz osób starszych. W kategorii wiekowej 15 – 19 lat aktywność mieszkańców Litwy jest o 1/3 niższa niż w takich krajach, jak: Wielka Brytania, Holandia, Austria, Dania i Szwecja (5 krajów UE z najwyższą aktywnością zawodową młodzieży). W kategorii wiekowej 20 – 24 wskaźnik aktywności zawodowej na Litwie jest mniejszy o 12 %. Wg. D. Imbrasasa, o wysokim wskaźniku aktywności w tych krajach decyduje specyfika systemu oświaty, gdyż praca, staże są elementem szkolenia zawodowego. Również w grupie osób starszych (60 – 64 lata) mieszkańcy Litwy są mniej aktywni zawodowo niż w innych krajach UE. Wzrost aktywności mieszkańców w tej kategorii wiekowej może spowodować wydłużanie wieku emerytalnego oraz rosnący brak pracowników. (Verslo žinios, 15.11.2017)

Zgodnie z planami rządu, w 2018 r. wysokość podatku akcyzowego na olej napędowy powinna wzrosnąć z 330,17 EUR do 347 EUR za 1000 litrów. Pięć stowarzyszeń biznesowych w tej sprawie zwróciło się do premiera Sauliusa Skvernelisa oraz komitetów Sejmu. Wg prezydenta Konfederacji Przemysłowców Litwy Robertasa Dargisa, podwyżka akcyzy negatywnie odbije się na całym biznesie, nie tylko na przedsiębiorstwach transportowych. Po podwyżce akcyzy olej napędowy w Polsce stanie się tańszy, niż na Litwie. „Obecnie olej napędowy na Litwie jest najtańszy w porównaniu z sąsiednimi krajami. To zachęca do tankowania ciężarówek właśnie tutaj. Obecnie przewoźnicy, tankując baki do pełna, w postaci akcyzy do budżetu wpłacają 468,6 EUR. Jeżeli przewoźnik posiadający 100 ciężarówek zdecyduje się dalej tankować na Litwie, a nie w Polsce, z powodu zwiększenia akcyzy olej napędowy zdrożeje mu o 70 tys. EUR rocznie. Mniej więcej tyle kosztuje nowy ciągnik siodłowy.” – stwierdził prezydent narodowego zrzeszenia przewoźników „Linava” Erlandas Mikėnas. Wg niego podwyżka akcyzy także może spowodować wzrost cen biletów. „Akcyzę zwiększono również w 2008 r. Wówczas sprzedaż oleju napędowego na stacjach przy granicy polsko – litewskiej spadła o 50 %, a nielegalny rynek paliw zwiększył się o 30 %. Po podwyżce akcyzy niewątpliwie zwiększy się skala nielegalnie wwożonych paliw – stanowią około 15 % rynku paliwowego.” – stwierdziła prezydent zrzeszenia spółek sprzedających produkty naftowe Daiva Jokšienė. (Lietuvos rytas, 14.11.2017)

Eksperci Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) w listopadzie dokonali kolejnej oceny stanu litewskiej gospodarki. Chociaż eksperci pozytywnie ocenili wzrost gospodarczy Litwy oraz prowadzoną politykę fiskalną, rząd jest zachęcany do skupienia się nad reformami, które pozwolą zapewnić wyższą wydajność pracy oraz konkurencyjność kraju. Litwie proponuje się przeprowadzenie reform w dziedzinie oświaty, ochrony zdrowia i innowacji. Pozytywnie oceniono nowy Kodeks Pracy. W ocenie ekspertów MFW, reformy strukturalne są konieczne w celu przyśpieszenia konwergencji Litwy z gospodarkami innych krajów strefy euro. Wg MFW, od 2013 r. wynagrodzenia na Litwie rosną szybciej niż wydajność pracy – tendencja, która na razie nie zaszkodziła konkurencyjności kraju, jednak jeżeli będzie trwała dalej, negatywnie wpłynie na eksport oraz przyczyni się do wzrostu inflacji. „Uwzględniając to, dalsze zwiększanie wynagrodzenia minimalnego nie jest celowe: obecnie wynosi ono około 50 % średniego wynagrodzenia i jest stosunkowo wysokie.” – stwierdzono w raporcie MFW. Od 2018 r. planuje się zwiększenie minimalnego wynagrodzenia o 20 EUR – do 400 EUR miesięcznie brutto. MFW przewiduje, że wzrost PKB na Litwie w br. wyniesie 3,5 %. (Verslo žinios, 14.11.2017)

Według danych Departamentu Statystyki, wartość eksportu Litwy w ciągu 9 miesięcy br. wyniosła 19,2 mld EUR i była o 16,7 % wyższa niż przed rokiem. Największym eksportowym rynkiem dla Litwy była Rosja (14,4 %), dalej uplasowały się Łotwa (10,2 %), Polska (8,4 %) i Niemcy (7,4 %). Wartość eksportu produkcji pochodzenia litewskiego wyniosła 11,354 mld EUR i w ciągu roku zwiększyła się o 14,7 %, nie uwzględniając produktów naftowych – 8,992 mld EUR oraz wzrost o 10,6 %. Największymi rynkami eksportowymi dla litewskiej produkcji były Niemcy (9,6 %), Polska (9,2 %), USA (7,8 %), Łotwa (7,6 %) i Szwecja (7,5 %). Tadas Povilauskas, główny analityk SEB banku, stwierdził, że podobne tempo wzrostu uda się utrzymać również w przyszłym roku, gdyż dla głównych rynków eksportowych Litwy – krajów UE i Skandynawii – 2018 r. ma być rokiem szybkiego wzrostu gospodarczego. Wg T. Povilauskasa wzrost eksportu może wyhamować najwyżej z powodu braku mocy produkcyjnych, dlatego wskaźniki będą zależały również od tego, czy przedsiębiorcy na Litwie zainwestują w zwiększenie mocy produkcyjnych oraz wzrost efektywności. Jednak doradca Konfederacji Przemysłowców Litwy Aleksandras Izgorodinas sądzi, że perspektywy eksportu nie są takie optymistyczne jak to by się wydawało na pierwszy rzut oka. Obecnie sytuacja jest dobra, zwiększyło się tempo wzrostu eksportu do krajów UE, ożywia się eksport do krajów WNP. Jednak wg analityka, Skandynawia jest dość ryzykowną dla litewskich eksporterów – rynki nieruchomości Szwecji i Norwegii są na granicy przegrzania, poza tym we wszystkich północnych krajach znacznie wzrósł poziom zadłużenia gospodarstw domowych. „W latach 2013 – 2016 około 40 % przyrostu litewskiego eksportu powstało w Skandynawii, a w br. eksport do tych krajów zwiększył się o 18 %, niesamowitego skoku dokonał przemysł inżynieryjny. Jednak powstająca tu bańka na rynku nieruchomości może pęknąć, dlatego powstają wątpliwości co do trwałości wzrostu litewskiego eksportu do krajów skandynawskich.” – stwierdził A. Izgorodinas. Wg niego, spółki, które eksportują wyłącznie do Skandynawii, powinny oszacować te ryzyko i na nowo rozważyć swoją strategię eksportu, zastanowić się nad nowymi rynkami, gdyby w Skandynawii stało się coś niedobrego. Jednak T. Povilauskas stwierdził, że pewne zagrożenie, iż rynek nieruchomości w Skandynawii się przegrzeje i wywrze negatywny wpływ na gospodarki innych krajów jest mało prawdopodobne. „Tylko całkowicie nieprzewidywalne działania uczestników rynku mogą te teoretyczne zagrożenie przekształcić w realną złą sytuację. Szwedzki sektor budowlany ostatnio otrzymuje wiele zleceń, a w ostatnich miesiącach, po zwiększeniu się podaży nowych mieszkań, ich ceny już nie rosną.” – uzasadniał T. Povilauskas. Innym zagrożeniem dla litewskiego eksportu, na które wskazał A. Izgorodinas – to „Brexit”, z powodu którego może zmniejszyć się wielkość eksportu do Wielkiej Brytanii. W ciągu 9 miesięcy br. eksport do tego kraju zmniejszył się o 1,5 %. (Verslo žinios, Lietuvos žinios, 10.11.2017)

Według prognozy Komisji Europejskiej, w bieżącym roku wzrost PKB na Litwie wyniesie 3,8 %, na Łotwie – 4,2 %, a w Estonii – 4,4 %. Przewiduje się, że w przyszłym roku wzrost PKB Litwy wyniesie 2,9 %, Łotwy – 3,5 %, a Estonii – 3,2 %, natomiast w 2019 r. – odpowiednio 2,6 %, 3,2 % i 2,8 %. Zgodnie z prognozą KE, inne wskaźniki makroekonomiczne Litwy odpowiednio w br. i 2018 r. wyglądają następująco: wzrost konsumpcji prywatnej – 3,9 % i 3,4 %; wzrost inwestycji – 6,4 % i 5,1 %; wzrost eksportu: 10,4 % i 5,3 %; średnia roczna inflacja: 3,8 % i 2,9 %; poziom bezrobocia ma zmniejszyć się do 7,3 % w br. i 6,8 % w 2018 r.; wzrost średniego wynagrodzenia – 8,4 % i 6,7 %. Poza tym KE przewiduje spadek liczby zatrudnionych po 0,3 % w br. i w 2018 r. (Lietuvos rytas, Lietuvos žinios, 10.11.2017)

Według danych Departamentu Statystyki, roczna stopa inflacji w październiku bieżącego roku wyniosła 4,4 %. Największy wpływ na roczny wzrost cen miał wzrost cen piwa (o 31,4 %), mleka i produktów mleczarskich, serów i jaj (o 13 %), usług placówek gastronomicznych (o 10,3 %), olejów, tłuszczów (o 19,9 %). Jednocześnie odnotowano spadek cen energii elektrycznej (o 4,9 %) oraz wyrobów farmaceutycznych (o 2,5 %). Ceny towarów w ciągu roku wzrosły o 4 %, a usług – nawet o 5,7 %. „Rosnące ceny już zmuszają gospodarstwa domowe do zastanowienia się nad swym postępowaniem, rezygnowania z towarów i usług nie pierwszej potrzeby, zamiany ich towarami gorszej jakości, a więc tańszymi lub sprowadzania ich poprzez Internet z innych państw. Popularności nie tracą wyjazdy na zakupy do Polski. Dlatego hamuje tempo wzrostu realnej wielkości handlu detalicznego.” – stwierdziła główny analityk banku „Luminor” Indrė Genytė – Pikčienė. Z kolei Ieva Skačkauskaitė, analityk z Banku Litwy stwierdziła, że w przyszłym roku tempo inflacji powinno wyhamować, jeżeli nie stanie się nic niespodziewanego. (Lietuvos rytas, 10.11.2017)

TOP