Wiadomości

Rada Trójstronna w następnym tygodniu pochyli się nad tematem wysokości minimalnego wynagrodzenia miesięcznego w następnym roku. Jednak ani przedstawiciele związków zawodowych, ani przedstawiciele pracodawców na razie nie wymieniają konkretnych liczb. Przewodnicząca Konfederacji Związków Zawodowych Inga Ruginienė stwierdziła, że związki zawodowe na razie szacują i kalkulują, a konkretna pozycja zostanie zgłoszona podczas posiedzenia Rady Trójstronnej. Natomiast dyrektor generalny Litewskiej Konfederacji Pracodawców Danas Arlauskas stwierdził, iż pracodawcy rozumieją, że wynagrodzenia należy zwiększać, jednak jeszcze nie podjęli decyzji o ile. Wg niego rozważając decyzję o zwiększeniu wynagrodzenia minimalnego należy też uwzględnić, iż gospodarka zwalnia. Jak podała agencja prasowa ELTA, kierownik Wydziału Analiz Makroekonomicznych Banku Litwy w kwietniu br. podczas posiedzenia Rady Trójstronnej stwierdził, iż w przyszłym roku wynagrodzenie minimalne może się zwiększyć o 41 EUR i wynosić 471,1 EUR miesięcznie wg wcześniejszego sposobu kalkulacji oraz 607,3 EUR wg nowego systemu po reformie podatkowej. Z początkiem br. wynagrodzenie minimalne brutto zwiększyło się o 7,5 % i wynosi 430 EUR miesięcznie. Minimalna stawka godzinowa zwiększyła się o 7,5 % i wynosi 2,63 EUR. Po uwzględnieniu reformy podatkowej z początkiem br. (połączenie płaconych przez pracodawcę i pracownika składek na ubezpieczenia społeczne i przerzucenie ich na pracownika), miesięczne wynagrodzenie minimalne wynosi 555 EUR miesięcznie, a minimalna stawka godzinowa – 2,45 EUR. W ramach Trójstronnego porozumienia narodowego uzgodniono, że minimalne wynagrodzenie na Litwie nie może być niższe niż 45 % oraz wyższe niż 50 % średniej krajowej wynagrodzeń. Minimalne wynagrodzenie na Litwie może być płacone tylko za pracę niewykwalifikowaną. (www.lrytas.lt, 25.05.2019)

Prace odbudowy 19 km odcinka torów kolejowych z Możejek do łotewskiej miejscowości Renge, zdemontowanych przed 10 laty, ruszą z początkiem czerwca br. Jak stwierdził kierownik wykonawcy prac – spółki „Vitras-S” – obecnie dobiegają końca prace projektowe, projekt w celu uzgodnienia został przekazany zleceniodawcy, czyli spółce kolejowej „Lietuvos geležinkeliai“, trwają prace przygotowawcze. Zakończenie prac jest planowane na koniec br. W marcu spółka „Vitras-S” podpisała z Kolejami Litewskimi kontrakt na odbudowę torów o wartości 11,35 mln EUR. Do odbudowy torów Koleje Litewskie zobowiązały się wobec Komisji Europejskiej, która za ich demontaż wymierzyła Litwie karę w wysokości prawie 28 mln EUR. Wcześniej z odcinka do Renge korzystała spółka „Orlen Lietuva”, która transportowała nim swoją produkcję do łotewskich portów. (www.vz.lt, 24.05.2019)

Proponuje się zabronić dużym centrom handlowym handlu nie tylko podczas Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, ale też przez 2 dni świąteczne – 16 lutego oraz 1 listopada. Projekt odpowiedniej nowelizacji Kodeksu Pracy zarejestrowali przewodnicząca sejmowego Komitetu Spraw Socjalnych i Pracy Rimantė Šalaševičiūtė oraz członek tego komitetu Tomas Tomilinas. Wg posła, w sondażach mieszkańcy wskazują właśnie na te 4 dni, kiedy wg nich centra handlowe nie powinny pracować. „Pominęliśmy Nowy Rok, gdyż już są Święta Bożego Narodzenia. Aby te dni wolne od pracy nie skumulowały się w jednym okresie.” – dodał T. Tomilinas, jednak zauważył, że dyskusje w sprawie pracy w dniu 1 stycznia będą kontynuowane. Wg jego szacunków, jeżeli Sejm zakaże centrom handlowym handlu przez 4 dni w roku, budżet na tym straci około 2 mln EUR. Obecnie część centrów handlowych nie pracuje w niedzielę wielkanocną, a w poprzednim roku wszystkie centra handlowe były zamknięte w pierwszy dzień Bożego Narodzenia. W sierpniu poprzedniego roku duże sieci handlowe oraz związki zawodowe spółek wstępnie porozumiały się, by sklepy były zamknięte przynajmniej w Boże Narodzenie i Wielkanoc. Dyskusje na temat pracy centrów handlowych trwają od 2002 r. gdy duże sieci handlowe porozumiały się, by nie pracować w dni świąteczne, jednak porozumienia dotrzymały tylko raz – podczas Bożego Narodzenia tego samego roku. (www.vz.lt, 24.05.2019)

Rozpoczęta w poprzednim roku modernizacja międzynarodowego lotniska w Wilnie potrwa do 2022 r. W jej trakcie zostanie rozbudowany terminal pasażerski, zostanie zwiększony plac kołowania samolotów, także zostanie wybudowany nowy terminal dla VIP pasażerów. Jak wskazała zarządzająca trzema międzynarodowymi litewskimi lotniskami (w Wilnie, Kownie i Połądze) spółka „Lietuvos oro uostai”, „przebudowa terminalu pasażerskiego pomoże zwiększyć przepustowość najbardziej krytycznych stref. Największe „wąskie gardła” tworzą się w strefie kontroli bezpieczeństwa, zwiększenie której przy obecnej konfiguracji terminalu jest bardzo trudne”. Szacuje się, że po modernizacji wileńskiego lotniska będzie ono w stanie obsługiwać w jednym kierunku 2 400 pasażerów na godzinę w godzinach szczytu oraz 7,5 mln pasażerów rocznie. W poprzednim roku wileńskie lotnisko obsłużyło 4,9 mln pasażerów. Poza tym, modernizacja lotniska powinna zwiększyć o 40 % przypadające na jednego pasażera przychody z działalności pozalotniczej. (www.vz.lt, 23.04.2019)

W I kwartale br. odnotowano wzrost we wszystkich sektorach branży transportowej, a największy – w porcie w Kłajpedzie oraz przewozach ładunków transportem drogowym. Wg wstępnych szacunków, przewozy towarowe transportem lądowym w ciągu roku zwiększyły się o 10 %. Jak zauważył Rokas Masiulis, minister łączności, transport drogowy ładunków generuje prawie połowę łącznej wartości dodanej sektora transportowego. W porcie w Kłajpedzie w I kwartale br. przeładowano o 11,1 % więcej ładunków, niż w identycznym okresie poprzedniego roku. Największy wpływ na to miał wzrost przeładunku kontenerów o 76,3 %, który był znacznie większy niż w Rydze, Tallinie czy Kaliningradzie. Przewagę Kłajpedzie daje uruchomione w 2018 r. centrum dystrybucyjne kontenerów, do którego zawijają oceaniczne statki z kontenerami, które następnie mniejszymi okrętami są transportowane do portów sąsiednich krajów. Wzrost przewozów ładunków w transporcie kolejowym wyniósł 2,7 %. Wg komunikatu ministerstwa, poprawiającymi się wynikami Koleje Litewskie wyróżniły się w kontekście krajów bałtyckich, gdyż w tym samym okresie zarówno koleje łotewskie, jak i estońskie przetransportowały mniej ładunków niż przed rokiem. (www.vz.lt, 23.05.2019)

Litwa wstąpiła do UE w dniu 1 maja 2004 r. Wkrótce – 1 maja br. – minie 15 lat od tego momentu. Dane statystyczne pokazują, iż w ciągu tych 15 lat Litwa w wielu dziedzinach osiągnęła więcej w porównaniu z innymi 9 krajami, które razem z Litwą przyłączyły się do UE.

Wg szacunków Nerijusa Mačiulisa, głównego ekonomisty banku „Swedbank”, w momencie wstąpienia do UE litewski PKB per capita, z uwzględnieniem różnic cen, stanowił 49% średniej unijnej, natomiast w 2017 r. ten wskaźnik osiągnął wartość 78%, a w zeszłym roku, wg prognoz ekonomisty, przekroczył poziom 80%. Żaden inny kraj wśród przystępujących do UE w 2004 r. nie odnotował takiego postępu.

Członkostwo w UE zwiększyło atrakcyjność Litwy w oczach inwestorów zagranicznych – wartość skumulowana bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) zwiększyła się z 25% do 41% PKB. Łączna wartość wsparcia finansowego, otrzymanego dotychczas z UE, wyniosła około 15 mld EUR. Pieniądze te zostały przeznaczone na rozwój infrastruktury, wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, zmniejszenie zróżnicowania regionalnego i społecznego.

W 2004 r. wartość eksportu Litwy wynosiła 40% PKB. W roku ubiegłym wskaźnik ten wyniósł prawie 85%, był wyższy niż w Estonii i jednym z największych w UE.

Jak zauważył N. Mačiulis, w ciągu tych 15 lat średnie wynagrodzenie zwiększyło się z 357 EUR do 932 EUR, średnia emerytura – z 107 EUR do 344 EUR. Jednak należy też odnotować, że średnie ceny towarów i usług zwiększyły sie o 53%.

Jednak członkostwo w UE ma również negatywne strony. W ciągu tego okresu z Litwy wyemigrowało 650 tys. mieszkańców. „Jest to duża strata dla kraju o takiej wielkości jak Litwa, jednak nie jest to takie dramatyczne, jak może wyglądać na pierwszy rzut oka. Po pierwsze, znaczna część emigracyjnej fali przetoczyła się w okresie kryzysu, gdy podaż pracy na Litwie była ograniczona – ci mieszkańcy nie tylko nie prosili o socjalne zapomogi, ale też często wspierali przelewami pieniężnymi pozostałych na Litwie krewnych. W całym tym okresie łączna kwota przelewów od emigrantów wyniosła nawet 14 mld EUR.” – skomentował N. Mačiulis. Poza tym ruch migracyjny nie był jednostronnym i w ciągu tego okresu na Litwę przybyło 220 tys. mieszkańców – znaczną część tej liczby stanowili wracający mieszkańcy Litwy. Należy też zaznaczyć, że w tym okresie nie zmniejszyło się zróżnicowanie dochodów, a pod względem niektórych wskaźników nawet wzrosło. Np., wskaźnik względnego ubóstwa, określający część mieszkańców, których dochody nie sięgają 60% średniej krajowej, zwiększył się z 16% do 22%. (www.vz.lt, 06.03.2019)

Wg danych Urzędu ds. Zatrudnienia, w dniu 1 marca na Litwie było 158,7 tys. zarejestrowanych bezrobotnych, co stanowiło 9,2% osób w wieku produkcyjnym. Chociaż liczba bezrobotnych w ciągu roku zmniejszyła się o 2,2 tys. osób, jednak wskaźnik zarejestrowanego bezrobocia zwiększył się o 0,1 pkt. procentowego. Stało się tak z powodu zmniejszenia się liczny osób w wieku produkcyjnym.

Publikowany przez Departament Statystyki (DS) wskaźnik bezrobocia w końcu 2018 r. wyniósł 6,2% - ostatni raz niższy wskaźnik bezrobocia odnotowano w 2008 r. Szacowane przez DS wskaźniki bezrobocia zazwyczaj są niższe od rejestrowanego bezrobocia, część zarejestrowanych bezrobotnych pracuje nieoficjalnie lub nie ma intencji, by znaleźć pracę. DS wskaźnik bezrobocia ustala metodą ankietowania. Za bezrobotną uważa się taką osobę, która nie ma pracy, jednak mogłaby pracować i w ciągu ostatnich 4 tygodni, wg jej słów, aktywnie poszukiwała pracy. DS szacuje, że w końcu poprzedniego roku liczba osób nie mogących znaleźć pracy wynosiła 87,4 tys. (www.vz.lt, 05.03.2019)

Roczny wzrost wskaźnika handlu detalicznego na Litwie w styczniu br. był jednym z największych wśród krajów UE. Wg danych Eurostatu, w porównaniu ze styczniem 2018 r., wartość handlu detalicznego w br. zwiększyła się o 5,9%. Większy wzrost odnotowano jedynie w Rumunii (6,7%), Irlandii (8,1%) oraz Słowenii (11%). Na Łotwie roczny wzrost w styczniu wyniósł 1,2%, a w Estonii – 5,5%. W ujęciu miesięcznym, w porównaniu z grudniem 2018 r., na Litwie wartość handlu detalicznego zwiększyła się o 0,3%, na Łotwie – o 0,7%, w Estonii – o 1,9%.

W całej UE roczny wzrost handlu detalicznego w styczniu wyniósł 2,5%, a miesięczny wzrost – 1,1%. (www.lrytas.lt, 05.03.2019)

TOP