Wiadomości

Wedlug wstępnych danych Departamentu Statystyki, po kilkumisięcznej przerwie, gdy stopa inflacji malała, w maju ponownie odnotowano jej wzrost. Roczna stopa inflacji w maju br. wyniosła 2,9 %, natomiast w kwietniu wynosiła 2,2 %. Najwyższą wartość – 4,6 % - roczna stopa inflacji osiągnęła w sierpniu poprzedniego roku, a następnie pozostawała albo stabilną, albo się zmniejszała. W ujęciu miesięcznym, w porównaniu z kwietniem br., w maju ceny wzrosły o 0,5 %. (www.vz.lt, 30.05.2018)

Według danych Departamentu Statystyki, średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce Litwy, w tym w przedsiębiorstwach indywidualnych, w 2017 r. wynosiło 840,4 EUR i w porównaniu z 2016 r. zwiększyło się o 8,6 % (66,4 EUR). W sektorze prywatnym wzrost średniego wynagrodzenia wyniósł 9,5 % - do 833,7 EUR, natomiast w sektorze publicznym średnie wynagrodzenie w ciągu roku zwiększyło się o 6,8 % - do 854,8 EUR. Średnie wynagrodzenie netto w 2017 r. wynosiło 660,2 EUR i w porównaniu z 2016 r. było wyższe o 9,6 % (57,9 EUR). W sektorze prywatnym wzrost średniego wynagrodzenia netto wyniósł 10,5 % - do 655,5 EUR, a w sektorze publicznym średnie wynagrodzenie netto zwiększyło się o 7,9 % - do 670 EUR. Realne wynagrodzenie w ciagu 2017 r. zwiększyło się o 5,7 %, z czego w sektorze prywatnym – o 6,6 %, a w sektorze publicznym – o 4,1 %. Średnie wynagrodzenia brutto w 2017 r. zwiększyły się we wszystkich rodzajach działalnści gospodarczej. Najwyższe średnie wynagrodzenia brutto wciąż są płacone w sektorze finansów i ubezpieczeń oraz branży IT i łączności, gdzie są 1,8 oraz 1,7 razy wyższe od średniej krajowej. Najniższe wynagrodzenia odnotowano w sektorze usług zakwaterowania oraz gastronomicznych, gdzie średnie wynagrodzenie brutto było o 32,9 % niższe od średniej krajowej. Średnia liczna zatrudnionych w gospodarce Litwy w 2017 r. wynosiła 1,261 mln osób, z czego 376,3 tys. osób pracowało w sektorze publicznym, a 884,3 tys. osób – w sektorze prywatnym. W porównaniu z 2016 r. średnia liczna zatrudnionych zwiększyła się o 0,8 % (9,6 tys. osób): w sektorze prywatnym zwiększyła się o 1,8 % (15,8 tys. osób), a w sektorze publicznym – zmniejszyła się o 1,6 % (6,2 tys. osób). Pod względem geograficznym najwyższe średnie wynagrodzenie brutto odnotowano w mieście Wilnie i wynosiło 968,7 EUR, natomiast niajniższe średnie wynagrodzenie odnotowano w samorządze jezioroskim (lit. Zarasų rajono savivaldybė) – 594,9 EUR. Wzrost wynagrodzenia brutto odnotowano we wszystkich samorządach kraju, jednak należy zauważyć, iż w ponad połowie z nich (33 samorządy) średnie wynagrodzenie brutto nie przekraczało 700 EUR. (www.lrytas.lt, 30.05.2018)

W dniu 30 maja br. Litwa podpisze umowę akcesyjną z Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Tym samym stanie się oficjalnie 36 – ym członkiem organizacji jednoczącej kraje z najsilniejszymi gospodarkami świata. Umowę akcesyjną w Paryżu podpisze prezydent Litwy Dalia Grybauskaitė. Zgodnie z oświadczeniem Kancelarii Prezydenta, członkowstwo w OECD ostatecznie zakończy proces wstąpienia Litwy do najbardziej wpływowych organizacji międzynarodowych. Wstąpienie do OECD nie tylko umocni prestiż kraju, ale też przyniesie odczuwalne korzyści – Litwa otrzyma od OECD wsparcie eksperckie na najwyższym poziomie, zapewni bardziej przychylne postrzeganie przez inwestorów, pozwoli to zmniejszyć koszty zaciągania pożyczek oraz łatwiejszy dostęp do światowych rynków handlowych. Po podpisaniu umowy akcesyjnej powinna ona zostać jeszcze ratyfikowana przez litewski Sejm. MSZ Litwy szacuje, że roczny koszt członkowstwa w organizacji wyniesie 2,5 – 3,5 mln EUR. (www.lrytas.lt, 30.05.2018)

W ramach nowej perspektywy finansowej po 2021 r. Komisja Europejska proponuje przeznaczyć Litwie na rozwój regionalny 6,359 mld EUR. Jest to o 12,9 % mniej, niż było w ramach budżetu unijnego w okresie 2014 – 2020 (7,3 mld EUR). Odpowiedzialny za bezpieczeństwo żywności eurokomisarz z Litwy Vytenis Andriukaitis stwierdził, że propozycja KE ws. wsparcia finansowego dla regionów może ulec zmianie w trakcie negocjacji w Radzie UE oraz w Parlamencie Europejskim. Dodał jednak, iż w jego opinii zabrakło prób ze strony rządu litewskiego, by z innymi krajami UE wynegocjować lepsze warunki finansowania. KE zatwierdziła wartość dofinansowania polityki spójności w okresie 2021 – 2027 na poziomie 373 mld EUR (w cenach bieżących, z uwzględnieniem inflacji). W ramach polityki spójności dąży się do zmniejszenia różnic w rozwoju poszczególnych regionów UE. Wiceminister finansów Litwy Miglė Tuskienė oświadczyła, że rząd litewski w drodze negocjacji z innymi krajami UE oraz Parlamentem Europejskim będzie zabiegał, by wysokość wsparcia nie była zmniejszana tak drastycznie. „To tylko początkowa propozycja. Rozpoczną się negocjacje i będziemy dążyć, by dla szybko rozwijających się regionów środki finansowe były zmniejszane bardziej stopniowo.” – stwierdziła wiceminister finansów. (www.lrytas.lt, 29.05.2018)

Zgodnie z uchwalonymi przez Parlament Europejski nowymi zasadami delegowania pracowników, pracownik oddelegowany do tymczasowej pracy za granicą powinien otrzymywać wynagrodzenie nie niższe, niż miejscowy pracownik wykonujący identyczną pracę. Nowe zasady delegowania umacniają ochronę oddelegowanych pracowników oraz zapewniają w UE bardziej uczciwą konkurencję między przedsiębiorstwami. Obecnie działające zasady zapewniają oddelegowanym pracownikom przynajmniej minimalne wynagrodzenie obowiązujące w kraju przyjmującym oraz maksymalny czas pracy i minimalny okres wypoczynku oraz urlopu. Znowelizowane zasady wymagają, by w przypadku oddelegowanych pracowników stosować te same zasady wypłacania wynagrodzeń (ustalone ustawowo bądź na podstawie umów kolektywnych), jak i w przypadku miejscowych pracowników wykonujących indetnyczną pracę. Poza tym pracodawca powinien będzie oddzielnie pokryć koszty podróży oraz zakwaterowania (nie będzie można tych kosztów potrącić z wynagrodzenia), także zapewnić należyte warunki do życia. Można będzie delegować pracownika na okres nie dłuższy niż 1 rok z możliwością prolongowania tego terminu o kolejne pół roku. Po upływie tego czasu pracownik utraci status pracownika tymczasowego i będą wobec niego stosowane wszystkie przepisy prawa pracy kraju przyjmującego. W sektorze transportowym nowe zasady będą stosowane od momentu, gdy wejdą w życie przeznaczone dla tej branży akty prawne UE. Kraje UE będą miały 2 lata na przygotowanie do wdrożenia nowych przepisów. W 2015 r. w UE odnotowano około 2 mln delegowanych pracowników. W tym samym roku Litwa wydelegowała za granicę 25 tys. pracowników, natomiast przyjęła z innych krajów tylko 2,4 tys. osób. (www.lrytas.lt, 29.05.2018)

Według danych Departamentu Statystyki, w 2017 r. PKB Litwy zwiększył się o 3,9 %, a jego wartość w cenach bieżących wyniosła 41,839 mld EUR. Najbardziej do tego przyczynił się wzrost eksportu oraz popytu wewnętrznego. Jak zaznaczył główny ekonomista „Danske Banku” na kraje bałtyckie Rokas Grajauskas, w br. PKB Litwy powinien zachować osiągnięte przyśpieszenie. „Przy demonstrującym dobre wyniki eksporcie, niehamującym popycie wewnętrznym oraz wzroście inwestycji nie tylko zostaniemy w gronie najszybciej rosnących gospodarek UE, ale też wyprzedzimy inne kraje bałtyckie.” – stwierdził R. Grajauskas. „Danske Bank” szacuje, że wzrost popytu wewnętrznego w br. wyniesie 4 %. Poprzedni rok był bardzo dobry dla eksportu Litwy – jego wzrost wyniósł ponad 12 % i był to najlepszy wynik w UE. Wg ekonomisty banku SEB Gitanasa Nausėdy poprzedni rok był najlepszym dla litewskiej gospodarki od czasów światowego kryzysu finansowego. Jednak w jego opinii spowalniające tempo wzrostu popytu wewnętrznego może być jednym z czynników ryzyka, które przeszkodzą w 2018 r. osiągnąć podobne tempo wzrostu PKB jak i w 2017 r. Ekonomista z Wydziału Makroekonomii i Prognozowania Banku Litwy Darius Imbrasas z kolei stwierdził, że w br. tempo wzrostu gospodarczego może wyhamować spadek liczby zatrudnionych oraz popyt zagraniczny. „Po pierwsze, popyt na litewskie towary i usługi za granicą w br. wzrośnie wolniej niż w 2017 r., a to z kolei utrudni eksporterom dalsze zwiększanie wartości eksportu. Druga przyczyna – dalej spadająca liczba zatrudnionych, poza tym wolniej wzrastające wynagrodzenia ograniczą wzrost wydatków gospodarstw domowych. Jednak nieprzychylny wpływ wskazanych czynników częściowo powinny zrównoważyć większe strumienie środków z funduszy UE. Przyczynią się do szybszego wzrostu inwestycji.” – tłumaczył D. Imbrasas. (Lietuvos žinios, 31.01.2018)

Dzięki działaniom instytucji „Invest in Lithuania” (IL) w 2017 r. udało się na Litwę przyciągnąć 39 projektów bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), dzięki którym w ciągu 3 lat powstanie 5060 nowych miejsc pracy, a wartość inwestycji wyniesie 206 mln EUR. Dla porównania, w 2016 r. IL udało się przyciągnąć 33 projekty, dzięki którym powstanie 3616 nowych miejsc pracy, a wartość inwestycji wyniesie 134 mln EUR. Łącznie w 2016 r. na Litwie zainicjowano 57 projektów BIZ, które mają stworzyć 5276 nowych miejsc pracy. Dane dot. łącznej liczby projektów BIZ zainicjowanych na Litwie w poprzednim roku, IL zamierza podać do wiadomości w marcu br. Jak zauważył dyrektor generalny IL Mantas Katinas, w 2017 r. projekty inwestycji produkcyjnych oraz usługowych podzieliły się mniej więcej po równo i jest to dobry bilans, gdyż dotychczas dominowały projekty centrów usług biznesowych. Dzięki projektom zainicjowanym w 2017 r. w sektorze produkcyjnym ma powstać 2155 nowych miejsc pracy, kolejnych 2260 miejsc ma powstać w sektorze usługowym oraz 645 miejsc – w sektorze technologicznym, z czego 350 miejsc pracy – w ramach realizacji 10 projektów fintech. (Verslo žinios, 30.01.2018)

W najnowszej edycji rankingu innowacyjności „Bloomberga” Litwa spadła o 2 pozycje i uplasowała się na 34. miejscu. Przy opracowywaniu rankingu kraje są oceniane na podstawie 7 kryteriów. Najwyżej Litwa została sklasyfikowana w kategorii efektywności szkolnictwa wyższego – 9. miejsce. Również dobrze została oceniona w kategorii produkcji wartości dodanej – 14. miejsce. Pod względem liczby badaczy Litwa zajęła 29. miejsce, w kategorii badań naukowych i rozwoju – 33. miejsce, aktywności patentowej – 43. miejsce. Pod względem intensywności zaawansowanych technologii Litwa nie została oceniona, gdyż zabrakło danych. Na czele rankingu, jak i w poprzednim roku, znalazła się Korea Płd., za nią się uplasowały Szwecja i Singapur. Do opracowania rankingu wybrano 200 krajów, jednak z tej listy zostały usunięte państwa, które nie dostarczyły danych więcej niż w 1 kategorii z 7. W ten sposób na liście zostało 80 krajów. Przy opracowaniu rankingu wykorzystano dane Międzynarodowej Organizacji Pracy, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Banku Światowego i innych instytucji. (Verslo žinios, 26.01.2018)

TOP